الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
506
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
معنى فاعل از أفعل و فعل - ( باب افعال و تفعيل ) ساخته نمىشود و از - فعل - بنا مىشود . و نيز گفته شده ( ماءً طَهُوراً ) در آيه اخير از جهت معنى اقتضاى تطهير و پاك كننده دارد ، و آن به اين معنى است كه - طاهر - يعنى پاك كننده دو گونه است : اوّل - اينكه صفت پاكى و طهارت آن را متعدّى نمىكند مثل طهارت لباسى كه طاهر است بدون اينكه بتوان آن را - مطهّر - دانست . دوّم - اينكه صفت طهارت چيزى را متعدّى يعنى پاك كنندهء غير از خودش قرار مىدهد و خداى تعالى آن را با واژه - طهور - وصف كرده است تا شناختى و هشدارى بر اين معنى باشد . طيب : طَابَ الشّيءُ يَطِيبُ طَيْباً : آن چيز به خوبى پاك شد كه آن را - طَيِّب - يعنى پاك مىگويند . و در آيات : ( فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ - 3 / نساء ) ( فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ - 4 / نساء ) اصل طَيِّب - چيزى است كه براى حواسّ لذّت آور است و نفس و جان آدمى از آن لذّت مىبرد . الطّعام الطَّيِّب : در شرع ، چيزى است كه آن خوردگى و طعام پاك داراى شرايطى باشد . از اين قرار : 1 - به صورت مجاز تهيّه شده باشد و خوردنش جائز باشد . 2 - به اندازهاى كه جايز است صرف و تناول شود يا تهيّه شود . 3 - و از جائى كه جائز است ، بدست مىآيد و هر گاه چنين باشد آن چيز طيّب و پاك است چه دنيائى و چه اخروى و آن چيز ناگوار نيست و گر نه چيزى هر چند كه در دنيا پاك باشد و از آن سه مجرا بدست نيايد در آخرت و پايانش هم پاك نيست . ( يعنى چيزى پاك كه به اندازه مجاز بدست نيامده و از جائى هم كه مجاز نيست